Drone Sigortası: Riskler, Kapsam Alanları ve Değerlendirme Kriterleri

Drone sigortası nedir?

Drone sigortası; insansız hava aracının kullanılması sırasında ortaya çıkabilecek fiziksel hasarları, ekipman kayıplarını ve üçüncü kişilere karşı doğabilecek hukuki sorumlulukları güvence altına almak amacıyla hazırlanan sigorta teminatlarının genel adıdır.

Mevzuatta yaygın olarak insansız hava aracı veya İHA, günlük kullanımda ise çoğunlukla drone ifadesi kullanılır. Ancak sigorta açısından yalnızca havada uçan cihaz değil; kontrol istasyonu, veri bağlantısı, bataryalar, faydalı yük, kamera veya sensörler ve operasyonu gerçekleştiren kişiler de risk değerlendirmesinin bir parçasıdır.

Drone sigortası tek ve standart bir üründen oluşmaz. Bir poliçe yalnızca üçüncü şahıslara karşı mali sorumluluğu kapsarken başka bir poliçe drone’un kendi hasarını, kamerayı, yer kontrol ekipmanını veya hırsızlık riskini de içerebilir.

Bu nedenle “drone sigortalı” ifadesi tek başına yeterli değildir. Poliçenin hangi cihazı, hangi operasyonu, hangi pilotları ve hangi zarar türlerini kapsadığı ayrıca incelenmelidir.

Drone sigortası neden önemlidir?

Drone’lar genellikle geleneksel hava araçlarından daha küçük ve düşük değerli görünse de meydana getirebilecekleri zarar cihazın kendi değerinden çok daha yüksek olabilir.

Kontrol bağlantısının kaybolması, bataryanın tükenmesi, ani hava değişimi, pilot hatası veya teknik arıza sonucunda drone:

• Bir kişiye çarpabilir.

• Park hâlindeki araca zarar verebilir.

• Bir binanın camını veya çatısını hasarlayabilir.

• Başka bir hava aracıyla tehlikeli yakınlaşma yaşayabilir.

• Havalimanı veya kontrollü hava sahası operasyonlarını etkileyebilir.

• Taşıdığı kamera veya sensörle birlikte kaybolabilir.

• İşletmenin müşterisine ait tesis veya ekipmana zarar verebilir.

• Kişisel veri ya da mahremiyet iddialarına neden olabilir.

Bu olayların bazıları fiziksel hasar, bazıları üçüncü şahıs sorumluluğu, bazıları ise finansal veya hukuki sorumluluk doğurur. Bütün zarar türlerinin tek bir standart poliçe içerisinde otomatik olarak yer alacağı varsayılmamalıdır.

EASA’nın sigorta rehberi de genel işletme sorumluluk poliçelerinde hava aracı ve havacılık faaliyetlerine ilişkin istisnalar bulunabileceğini; özellikle hava trafiğinin kesintiye uğraması gibi saf finansal kayıpların standart kapsam dışında kalabileceğini belirtmektedir.

Türkiye’de drone sigortası zorunlu mudur?

Türkiye’de drone sigortasına ilişkin değerlendirmede drone’un ağırlığı, kullanım amacı, kayıt durumu ve operasyonun niteliği birlikte dikkate alınmalıdır.

Yürürlükteki SHT-İHA Rev.05’e göre:

• Bütün İHA sahipleri ve işleticileri, üçüncü kişilere verecekleri zararlardan sorumludur.

• 25 kilogramın üzerindeki İHA’lar için üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası yaptırılması gerekir.

• Ağırlığı ne olursa olsun ticari faaliyet gerçekleştiren İHA’lar için üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası yaptırılır.

• Bu kapsamdaki İHA’larla sigortasız uçuş gerçekleştirilemez.

• Sigorta belgeleri ilgili tescil ve uçuşa elverişlilik başvurularında SHGM’ye sunulur.

27 Temmuz 2017 tarihli Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Hakkında Yönetmelik ise Türk hava sahasında uçuş gerçekleştiren insansız hava araçlarının üçüncü şahıslara verebilecekleri zararlar için yaptırılacak sigortanın kapsamını, asgari teminatlarını ve sigortanın ispatına ilişkin esasları düzenlemektedir. SHGM, bu yönetmelikle İHA pilotları ve işleticileri için uygulanacak asgari teminat yapısının yeniden düzenlendiğini açıklamıştır.

SHT-İHA Rev.05 kapsamında azami kalkış ağırlığı 500 gramın altında olan İHA’lar talimat kapsamı dışında tutulmakta; 500 gramdan başlayan İHA’lar ise ağırlıklarına göre İHA0, İHA1, İHA2 ve İHA3 sınıflarına ayrılmaktadır. Kayıt, pilotluk, uçuş izni ve teknik gereklilikler bu sınıflara göre değişebilir.

Mevzuatta açıkça zorunlu tutulmayan bir operasyonda dahi drone sahibinin üçüncü kişilere verdiği zararlardan doğabilecek hukuki sorumluluğu devam edebilir. Ayrıca müşteri sözleşmesi, ihale şartnamesi, çekim izni, tesis giriş koşulu veya ana yüklenici sözleşmesi sigorta yaptırılmasını sözleşmesel olarak zorunlu hâle getirebilir.

Drone sigortasının temel kapsam alanları

Üçüncü şahıs mali sorumluluk teminatı

Üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası, drone operasyonu nedeniyle başka kişilerin ölmesi, yaralanması veya mallarının zarar görmesi sonucunda işleticiye yöneltilebilecek hukuki tazminat taleplerine karşı koruma sağlar.

Örneğin drone’un:

• Bir kişinin üzerine düşmesi,

• Bir otomobile çarpması,

• Bir binanın dış cephesine zarar vermesi,

• Tarım arazisi dışındaki bir alana kimyasal madde bırakması,

• Elektrik hattına veya başka bir altyapıya çarpması

üçüncü şahıs sorumluluğu doğurabilir.

Bu teminat drone’un kendi fiziksel hasarını karşılamak için düzenlenmez. Drone’un kendisindeki hasarın da sigortalanması isteniyorsa ayrıca gövde veya fiziksel hasar teminatı gerekir.

Türkiye’deki güncel üçüncü şahıs mali sorumluluk düzenlemesi, İHA’ları açık biçimde kapsamına almakta ve işletenin üçüncü kişilere verebileceği zararlar için sigorta yükümlülüğünü düzenlemektedir.

Drone gövde veya fiziksel hasar teminatı

Drone gövde teminatı, sigortalı İHA’nın poliçe kapsamındaki bir olay nedeniyle fiziksel olarak zarar görmesini veya tamamen kaybedilmesini güvence altına almayı amaçlar.

Poliçe şartlarına bağlı olmak üzere aşağıdaki olaylar değerlendirilebilir:

• Çarpma veya düşme

• Sert iniş

• Ani hava koşulları

• Kontrol bağlantısının kaybolması

• Yangın

• Nakliye sırasında meydana gelen hasar

• Hırsızlık

• Suya düşme

• Başka bir hava aracı veya nesneyle temas

Gövde sigortası zorunlu üçüncü şahıs sorumluluk sigortasından farklıdır. Üçüncü şahıs poliçesi başkalarına verilen zararı, gövde poliçesi ise sigortalı drone’un kendi hasarını konu alır.

Her fiziksel hasarın otomatik olarak karşılanacağı düşünülmemelidir. Normal aşınma, batarya kapasitesinin zaman içinde düşmesi, korozyon, üretim kusuru veya yalnızca mekanik arıza bazı poliçelerde teminat dışında bırakılabilir.

Faydalı yük ve kamera teminatı

Ticari drone’ların değeri yalnızca hava aracından oluşmayabilir. Drone üzerinde bulunan termal kamera, LiDAR sistemi, multispektral sensör, sinema kamerası veya haritalama ekipmanı, drone’un kendisinden daha değerli olabilir.

Faydalı yükler poliçede ayrıca tanımlanmadığında drone gövde teminatına otomatik olarak dahil olmayabilir.

Poliçede şu bilgiler açıkça belirtilmelidir:

• Faydalı yükün marka ve modeli

• Seri numarası

• Güncel değeri

• Hangi drone ile kullanılacağı

• Uçuş sırasında mı, nakliye sırasında mı teminat altında olduğu

• Drone’dan bağımsız kullanımının kapsama dahil olup olmadığı

• Uygulanacak muafiyet

Birden fazla kamera veya sensör dönüşümlü kullanılıyorsa ekipman listesinin poliçeye doğru aktarılması önemlidir.

Yer kontrol istasyonu ve aksesuar teminatı

İnsansız hava aracı sistemi yalnızca uçan cihazdan ibaret değildir. SHT-İHA’da İHA sistemi; hava aracı, kontrol istasyonu, komuta-kontrol veri bağı, kalkış ve iniş sistemi gibi uçuşun gerçekleştirilmesi için gereken bileşenlerin bütünü olarak tanımlanmaktadır.

Poliçeye bağlı olarak aşağıdaki ekipmanlar ayrıca güvence altına alınabilir:

• Uzaktan kumanda veya kontrol istasyonu

• Monitör ve tabletler

• Anten sistemleri

• Yedek bataryalar

• Şarj cihazları

• Taşıma kutuları

• Yer destek ekipmanları

• Veri depolama birimleri

• Yedek parçalar

Bu ekipmanların ofiste, araçta, operasyon sahasında veya nakliye sırasında hangi şartlarla sigortalandığı kontrol edilmelidir.

Hırsızlık ve kaybolma teminatı

Drone veya ekipmanların çalınması, ticari işletmeler açısından önemli bir risk olabilir.

Ancak hırsızlık teminatlarında:

• Zorla giriş şartı,

• Kilitli araç veya bina koşulu,

• Gözetimsiz bırakma istisnası,

• Polis tutanağı gerekliliği,

• Seri numarası ispatı,

• Uçuş sırasında kaybolma ile depodan çalınma arasındaki fark

gibi özel hükümler bulunabilir.

Kontrol bağlantısı kaybı sonucunda drone’un bulunamaması ile cihazın kapalı bir depodan çalınması aynı teminat kapsamında değerlendirilmeyebilir.

Operatör ve mesleki sorumluluk teminatı

Drone operasyonu sırasında fiziksel zarar meydana gelmese bile sunulan hizmetin hatalı olduğu iddiasıyla finansal talep oluşabilir.

Örneğin:

• Haritalama verisinin hatalı hazırlanması,

• Ölçüm sonucunun yanlış olması,

• Termal incelemede bir arızanın tespit edilememesi,

• Tarım uygulamasının yanlış alana yapılması,

• Çekim veya teslimatın sözleşmede belirtilen şekilde tamamlanmaması

müşterinin finansal kayıp iddiasına neden olabilir.

Bu tür talepler standart üçüncü şahıs bedensel ve maddi zarar sigortasına dahil olmayabilir. Hizmet hatalarından kaynaklanan saf finansal kayıplar için mesleki sorumluluk teminatının ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

Siber risk ve veri sorumluluğu

Drone’lar yazılım, kablosuz bağlantı, konumlandırma sistemleri ve veri aktarım altyapılarıyla çalışır.

Aşağıdaki durumlar siber veya veri sorumluluğu riski oluşturabilir:

• Drone kontrol sistemine yetkisiz erişim

• Komuta-kontrol bağlantısına müdahale

• Uçuş verilerinin ele geçirilmesi

• Kamera kayıtlarının yetkisiz paylaşılması

• Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde işlenmesi

• Konum veya tesis bilgilerinin sızdırılması

• Zararlı yazılım nedeniyle operasyonun kesintiye uğraması

Standart drone gövde veya üçüncü şahıs mali sorumluluk poliçesi bu zararların tamamını kapsamayabilir. Siber güvenlik, gizlilik ve kişisel veri sorumluluğunun poliçede açıkça incelenmesi gerekir.

SHT-İHA eklerindeki güvenlik hükümlerinde de kontrol istasyonlarının yetkisiz erişime karşı korunması, yazılım ve ekipman tedarikçilerinin güvenliğinin değerlendirilmesi ve dış erişimlerin sınırlandırılması gibi tedbirler öngörülmektedir.

Ferdi kaza teminatı

Drone pilotu, gözlemci veya operasyon ekibinin kaza sonucunda yaralanması üçüncü şahıs sorumluluk sigortasının doğal kapsamı değildir.

Pilot ve personel için:

• Ferdi kaza,

• İşveren mali sorumluluk,

• Mesleki maluliyet,

• Sağlık veya seyahat sigortası

gibi ayrı teminatlar değerlendirilebilir.

Drone operasyonlarında başlıca riskler

Kontrol bağlantısının kaybolması

Drone ile kontrol istasyonu arasındaki veri bağlantısının kesilmesi, hava aracının kontrol dışına çıkmasına veya önceden belirlenmiş acil durum prosedürünü uygulamasına neden olabilir.

SHT-İHA, belirli sınıflardaki drone’larda komuta-kontrol bağlantısının kesilmesi hâlinde acil iniş veya uçuş sonlandırma kabiliyeti gibi teknik özellikler aramaktadır. Talimat ayrıca kontrol bağlantısı kaybında uygulanacak acil durum profillerine ilişkin hükümler içerir.

Risk değerlendirmesinde şu bilgiler önemlidir:

• Return-to-home sisteminin bulunması

• Bağlantı kaybı prosedürü

• Yedek kontrol bağlantısı

• İletişim mesafesi

• Sinyal karışması riski

• Operasyon bölgesindeki elektronik altyapı

Batarya ve enerji sistemi riskleri

Bataryanın kapasitesi, yaşı, şarj döngüsü, saklama koşulları ve ortam sıcaklığı uçuş emniyetini doğrudan etkileyebilir.

Şişmiş, hasarlı veya kapasitesi düşmüş bataryaların kullanılması:

• Uçuş süresinin beklenenden kısa olmasına,

• Ani güç kaybına,

• Yangına,

• Sert inişe,

• Drone’un kaybolmasına

neden olabilir.

Sigorta değerlendirmesinde batarya takip sistemi, bakım kayıtları ve üretici tavsiyelerine uyum dikkate alınabilir.

Pilot hatası

Yanlış rota planlaması, hava koşullarının yeterince değerlendirilmemesi, görüş hattının kaybedilmesi veya acil durum prosedürlerinin uygulanamaması hasara neden olabilir.

Poliçede:

• Yetkili pilotlar,

• Pilotun eğitim seviyesi,

• Lisans veya sertifika şartı,

• Uçuş deneyimi,

• İlgili drone modeli üzerindeki deneyimi

açıkça belirtilmelidir.

SHT-İHA, ticari uçuşlar ve farklı İHA sınıfları için pilot eğitimleri, sağlık şartları ve lisans gereklilikleri belirlemektedir.

Hava koşulları

Rüzgâr, yağış, sıcaklık, görüş mesafesi ve manyetik etkiler küçük hava araçlarını önemli ölçüde etkileyebilir.

Özellikle:

• Kuvvetli veya türbülanslı rüzgâr,

• Ani yağış,

• Aşırı sıcak veya soğuk,

• Düşük görüş,

• Buzlanma,

• Güneş parlaması

operasyon riskini artırabilir.

Üreticinin belirlediği meteorolojik limitlerin dışında gerçekleştirilen uçuşlar poliçe kapsamını etkileyebilir.

Çarpışma ve üçüncü şahıs zararı

Drone’un insanlara, yapılara, araçlara, enerji hatlarına veya diğer hava araçlarına yakın kullanılması sorumluluk riskini artırır.

SHT-İHA’ya göre diğer hava araçlarıyla ayrım sağlamak ve çarpışmayı önlemek İHA pilotunun sorumluluğundadır. Ayrılmış hava sahalarında da drone’un kendisine tahsis edilen ve NOTAM ile yayımlanan saha dışına çıkmaması gerekir.

Uçuş sahası ve coğrafi sınır riski

Drone’un hangi bölgede uçtuğu, sigortacının değerlendirmesinde temel unsurlardan biridir.

Risk düzeyi şu alanlarda artabilir:

• Şehir merkezleri

• Kalabalık etkinlikler

• Havalimanı çevreleri

• Sanayi tesisleri

• Enerji hatları

• Limanlar

• Sınır bölgeleri

• Askerî veya güvenlik açısından hassas alanlar

• Yoğun hava trafiğine sahip bölgeler

Uçuş izninin bulunması, poliçenin o bölgeyi kapsadığı anlamına gelmeyebilir. Aynı şekilde sigorta poliçesinin bulunması da uçuş izni yerine geçmez.

Faydalı yük kaynaklı riskler

Drone üzerinde taşınan ekipman operasyonun riskini değiştirebilir.

Örneğin:

• Tarımsal ilaçlama tankı,

• Kargo veya numune,

• Ağır kamera sistemi,

• Lazer veya LiDAR ekipmanı,

• Isı veya enerji yayan cihazlar

drone’un ağırlığını, uçuş süresini, ağırlık merkezini ve muhtemel zarar büyüklüğünü etkileyebilir.

SHT-İHA’da faydalı yüklerin uçuşa etkisi, ağırlık merkezi ve sistem bileşenleri pilot eğitimleri ve teknik gereklilikler içinde ele alınmaktadır.

Bakım ve teknik uygunluk riski

Bakımı yapılmamış motor, pervane, batarya veya sensörler ani arızalara neden olabilir.

SHT-İHA, bakım ve onarım işlemlerinin üretici el kitaplarına uygun yapılmasını, işlemlerin kayıt altına alınmasını ve bazı sınıflarda bakım programı oluşturulmasını öngörmektedir. İHA2 ve İHA3 sınıflarında daha ayrıntılı sürekli uçuşa elverişlilik ve bakım şartları bulunmaktadır.

Drone sigortası değerlendirilirken hangi kriterler incelenir?

Drone’un ağırlığı ve sınıfı

Azami kalkış ağırlığı hem mevzuat yükümlülüklerini hem de meydana gelebilecek zararın büyüklüğünü etkiler.

SHT-İHA Rev.05’te sınıflandırma şöyledir:

• İHA0: 500 gram dahil, 4 kilogramdan az

• İHA1: 4 kilogram dahil, 25 kilogramdan az

• İHA2: 25 kilogram dahil, 150 kilogramdan az

• İHA3: 150 kilogram dahil ve üzeri

Drone’un boş ağırlığı yerine operasyon sırasında kullanacağı faydalı yüklerle birlikte azami kalkış ağırlığı dikkate alınmalıdır.

Kullanım amacı

Sigorta değerlendirmesindeki en önemli bilgilerden biri drone’un ne amaçla kullanılacağıdır.

Örneğin:

• Fotoğraf ve video çekimi

• Haritalama

• İnşaat ve şantiye takibi

• Enerji hattı incelemesi

• Tarımsal ilaçlama

• Termal kontrol

• Güvenlik ve gözetim

• Kargo veya teslimat

• Eğitim

• Test ve AR-GE uçuşları

aynı risk seviyesine sahip değildir.

Poliçede yalnızca “fotoğraf çekimi” belirtilmişken tarımsal ilaçlama veya kargo operasyonu yapılması teminat problemi oluşturabilir.

Ticari veya bireysel kullanım

Drone’un kişisel amaçlarla mı yoksa gelir elde etmek, müşteri işi gerçekleştirmek veya bir şirket faaliyeti kapsamında mı kullanıldığı açıkça belirtilmelidir.

Ağırlığına bakılmaksızın ticari faaliyet gerçekleştiren İHA’lar için SHT-İHA’da üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası zorunluluğu bulunmaktadır.

Operasyon sahası

Açık arazi üzerinde yapılan bir uçuş ile yoğun şehir merkezinde gerçekleştirilen çekim aynı sorumluluk riskini taşımaz.

Değerlendirmede şu bilgiler incelenebilir:

• Uçuş yapılacak şehir ve ülkeler

• Nüfus yoğunluğu

• Uçuş sahasındaki binalar

• Havalimanı ve hava sahasına yakınlık

• Karayolu, demiryolu ve enerji hatları

• Kapalı veya açık alan kullanımı

• Deniz veya su üzerindeki operasyonlar

• Uçuş izinlerinin niteliği

VLOS ve BVLOS uçuşlar

VLOS, pilotun drone ile doğrudan görsel teması koruduğu uçuşları; BVLOS ise görüş hattı dışında gerçekleştirilen operasyonları ifade eder.

BVLOS operasyonlarında:

• Kontrol bağlantısı,

• Hava sahası gözetimi,

• Acil durum planı,

• Yedek sistemler,

• Uçuş izni,

• Operasyon mesafesi

daha kritik hâle gelir.

SHT-İHA’da belirli işletici ve pilotlar için gerekli tedbirler ve koordinasyon sağlanması şartıyla görüş hattı dışında operasyonlara ilişkin hükümler bulunmaktadır.

Uluslararası operasyonlarda EASA’nın “open”, “specific” ve “certified” kategorileri ile operasyon risk değerlendirme yöntemleri ayrıca gündeme gelebilir. Haziran 2026 tarihli güncel EASA UAS kuralları, SORA 2.5 risk değerlendirme paketini de içermektedir. Bu sistem Türkiye’deki ulusal sınıflandırmanın yerine geçmez; operasyonun gerçekleştirildiği ülkenin kuralları ayrıca uygulanır.

Pilotların deneyimi

Sigortacı aşağıdaki bilgileri isteyebilir:

• Pilotun eğitim ve sertifikaları

• Toplam drone uçuş saati

• İlgili modeldeki uçuş deneyimi

• Ticari operasyon geçmişi

• Gerçekleştirdiği görev türleri

• Kaza ve hasar geçmişi

• Birden fazla pilot bulunup bulunmadığı

Poliçede yalnızca belirli pilotlar veya belirli nitelikleri sağlayan kişiler teminat kapsamında olabilir.

Drone ve ekipman değeri

Gövde ve ekipman teminatının belirlenebilmesi için güncel değerler doğru beyan edilmelidir.

Değer hesabında:

• Drone gövdesi

• Kamera ve sensörler

• Kontrol istasyonu

• Bataryalar

• Antenler

• Yer destek ekipmanı

• Yazılım veya lisans maliyetleri

• Taşıma ekipmanları

ayrı ayrı gösterilebilir.

Eksik değer beyanı hasar hâlinde yetersiz tazminata; gereğinden yüksek değer beyanı ise gereksiz prim maliyetine neden olabilir.

Uçuş sıklığı ve operasyon hacmi

Yılda birkaç kez kullanılan bir drone ile her gün farklı sahalarda uçuş yapan bir filonun riski aynı değildir.

Sigortacı:

• Yıllık uçuş sayısını,

• Toplam uçuş saatini,

• Aynı anda kullanılan drone sayısını,

• Filodaki cihaz ve pilot sayısını,

• Gece operasyonlarını,

• Yurt dışı operasyonlarını

değerlendirebilir.

Hasar geçmişi

Geçmişte meydana gelen:

• Çarpma,

• Kontrol bağlantısı kaybı,

• Fly-away,

• Sert iniş,

• Hırsızlık,

• Üçüncü şahıs talebi

gibi olaylar risk değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

Hasar geçmişinin eksiksiz ve doğru beyan edilmesi gerekir.

Emniyet ve acil durum prosedürleri

Profesyonel bir işletmenin aşağıdaki prosedürlere sahip olması risk değerlendirmesini olumlu etkileyebilir:

• Uçuş öncesi kontrol listesi

• Hava durumu değerlendirmesi

• Operasyon sahası risk analizi

• Kontrol bağlantısı kaybı prosedürü

• Acil iniş alanları

• Batarya takip sistemi

• Bakım kayıtları

• Olay ve hasar bildirim prosedürü

• Pilot yetkilendirme sistemi

Drone sigortasında sık karşılaşılan istisnalar

Poliçeye göre değişmekle birlikte aşağıdaki durumlar teminat dışında kalabilir:

• Gerekli izinler alınmadan yapılan uçuşlar

• Poliçede belirtilmeyen kullanım amaçları

• Yetkisiz veya gerekli niteliklere sahip olmayan pilotlar

• Coğrafi sınırların dışındaki operasyonlar

• Uçuşa yasak bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetler

• Kasıtlı veya hukuka aykırı kullanım

• Normal aşınma ve batarya kapasite kaybı

• Yalnızca mekanik veya elektronik arıza

• Poliçeye dahil edilmeyen kamera ve faydalı yükler

• Veri kaybı ve kişisel veri talepleri

• Saf finansal zararlar

• Savaş, terör ve el koyma riskleri

• Gözetimsiz bırakılan ekipmanın çalınması

• Üretici limitleri dışında yapılan uçuşlar

EASA’nın drone sigortası kontrol listesi, genel sorumluluk poliçelerinde havacılık faaliyetlerinin veya hava tarafında yapılan çalışmaların açıkça istisna edilebildiğine dikkat çekmektedir. Bu nedenle yalnızca mevcut işyeri veya mesleki sorumluluk poliçesine güvenmek yerine drone faaliyetinin açıkça sigortalandığı teyit edilmelidir.

Drone sigortası teklifinde hangi bilgiler hazırlanmalıdır?

Sağlıklı bir teklif için aşağıdaki bilgiler hazır olmalıdır:

• Drone’un marka ve modeli

• Seri numarası

• Azami kalkış ağırlığı

• Gövde değeri

• Kamera ve faydalı yüklerin değeri

• Kontrol istasyonu ve aksesuarlar

• Kullanım amacı

• Ticari veya bireysel kullanım bilgisi

• Uçuş yapılacak şehir ve ülkeler

• VLOS veya BVLOS operasyonları

• Yıllık tahmini uçuş saati

• Pilotların eğitim ve deneyimleri

• Geçmiş hasar bilgileri

• Talep edilen sorumluluk limiti

• Talep edilen gövde muafiyeti

• Hırsızlık ve nakliye teminatı ihtiyacı

• Müşteri veya ihale tarafından istenen özel şartlar

Eksik veya genel ifadeler yerine operasyonun gerçek niteliği açık biçimde anlatılmalıdır.

Poliçe seçerken nelere dikkat edilmelidir?

Drone sigortası yalnızca prim tutarına göre seçilmemelidir.

Poliçede şu soruların yanıtları aranmalıdır:

1. Drone’un kendi hasarı teminat altında mı?

2. Üçüncü şahıs bedensel ve maddi zarar limiti ne kadar?

3. Kamera ve sensörler poliçede ayrı ayrı yazıyor mu?

4. Kontrol istasyonu ve bataryalar kapsama dahil mi?

5. Hırsızlık hangi şartlarla karşılanıyor?

6. Uçuş sırasında kaybolma teminat kapsamında mı?

7. Ticari kullanım açıkça belirtilmiş mi?

8. Bütün pilotlar kapsama dahil mi?

9. VLOS ve BVLOS uçuşlar arasında ayrım var mı?

10. Şehir içi ve kalabalık alan operasyonları kapsanıyor mu?

11. Tarımsal ilaçlama veya yük taşıma gibi özel faaliyetler dahil mi?

12. Yurt dışı operasyonları coğrafi kapsama giriyor mu?

13. Veri, gizlilik ve mesleki sorumluluk talepleri dahil mi?

14. Muafiyet her hasarda mı, her cihazda mı uygulanıyor?

15. Hasar bildirimi için hangi süre ve belgeler gerekiyor?

Hasar meydana geldiğinde ne yapılmalıdır?

Drone hasarında öncelikle insanların güvenliği sağlanmalı ve yeni bir zararın meydana gelmesi önlenmelidir.

Ardından:

• Drone ve düşen parçalar güvenli şekilde korunmalı,

• Olay yeri fotoğraf ve videolarla belgelenmeli,

• Uçuş kayıtları ve kontrol istasyonu verileri saklanmalı,

• Üçüncü kişilerin bilgileri alınmalı,

• Gerekli resmî bildirimler yapılmalı,

• Sigortacı veya broker gecikmeksizin bilgilendirilmeli,

• Sigortacının onayı olmadan hasarlı cihaz onarılmamalı veya atılmamalıdır.

Hasar bildiriminde şu belgeler istenebilir:

• Poliçe

• Drone kayıt bilgileri

• Pilot belgesi

• Uçuş izni

• Uçuş kayıtları

• Fotoğraf ve videolar

• Bakım kayıtları

• Satın alma faturaları

• Onarım teklifi

• Üçüncü şahıs talep belgeleri

• Polis veya yetkili kurum tutanakları

Hasar ihbarı yapılması, olayın otomatik olarak poliçe kapsamında olduğu anlamına gelmez. Kullanım amacı, pilot şartları, uçuş bölgesi, izinler, muafiyetler ve istisnalar birlikte değerlendirilir.

Sonuç: Doğru drone sigortası cihazdan önce operasyonu değerlendirir

Drone sigortasında yalnızca cihazın fiyatına odaklanmak yeterli değildir. Asıl risk; drone’un nerede, kim tarafından, hangi amaçla ve hangi ekipmanlarla kullanılacağına bağlıdır.

Aynı drone:

• Boş bir arazide hobi amacıyla,

• Kalabalık bir etkinlikte ticari çekim için,

• Enerji hattı incelemesinde,

• Tarımsal ilaçlama operasyonunda

kullanıldığında birbirinden tamamen farklı riskler doğurabilir.

Bu nedenle doğru sigorta yapısında üçüncü şahıs sorumluluğu, gövde hasarı, faydalı yükler, yer ekipmanları, hırsızlık, mesleki sorumluluk ve veri riskleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Poliçe; yürürlükteki mevzuatı karşılamalı, gerçek operasyon koşullarını doğru yansıtmalı ve sigortalının hangi durumlarda koruma altında olmadığını açıkça göstermelidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sigorta kapsamına ilişkin kesin değerlendirme yapılırken yürürlükteki mevzuat, SHGM uçuş ve kayıt gereklilikleri, poliçe cetveli, özel şartlar, klozlar ve somut operasyon bilgileri birlikte incelenmelidir.